İçindekiler
Bir satın alma talebini açtınız, onaya gönderdiniz, ardından siparişi hangi ekranda izleyeceğinizi unuttunuz mu? Bu rehberde en sık kullanılan SAP MM işlem kodları, gerçek iş akışındaki sırasıyla bir araya getirildi. Sayfayı yer imlerinize ekleyip günlük çalışmanızda hızlı başvuru kaynağı olarak kullanabilirsiniz.
SAP MM işlem kodları nedir ve nasıl kullanılır?
İşlem kodu (Transaction Code, kısaca T-Code), SAP'de bir ekranı menüde gezinmeden doğrudan açan kısa komuttur. MM (Materials Management) modülünde bu kodlar malzeme ana verisinden satın almaya, stok hareketlerinden lojistik fatura doğrulamaya kadar geniş bir alanı kapsar.
Kodları ezberlemeyi kolaylaştıran bir mantık vardır. Çoğu nesnede son rakam veya harf işlemin türünü gösterir: 1 oluşturma, 2 değiştirme, 3 görüntüleme anlamına gelir. Örneğin ME21N sipariş oluşturur, ME22N değiştirir, ME23N görüntüler. Sondaki N harfi ise genellikle "Enjoy" olarak bilinen yeni nesil tek ekran arayüzünü ifade eder.
Kodları SAP GUI'nin sol üstündeki komut alanına yazarsınız. Kullanışlı üç yöntem şunlardır:
- /nME21N: Mevcut işlemden çıkar ve aynı oturumda yeni ekranı açar.
- /oME21N: Ekranı yeni bir oturum penceresinde açar; mevcut çalışmanız yerinde kalır.
- Favoriler: Her gün kullandığınız kodları SAP Easy Access menüsündeki favori klasörüne ekleyerek tek tıkla açabilirsiniz.
Aşağıdaki listeler, tedarik sürecinin kronolojisini izler. Böylece bir belgenin hangi adımda olduğunu bilerek doğru ekrana hızla geçebilirsiniz.
Satın alma sürecinde hangi T-Code'lar kullanılır?
Satın alma T-Code'ları tek başına değil, birbirini besleyen bir zincir olarak çalışır. Sipariş ekranında fiyat veya satıcının otomatik gelmesi, önceki adımlarda girilen ana verilere bağlıdır. Bu nedenle listeye ana veriyle başlamak doğru olur.
Malzeme ve satıcı ana verileri
| T-Code | İşlev | Kullanım notu |
|---|---|---|
| MM01 / MM02 / MM03 | Malzeme oluşturma / değiştirme / görüntüleme | Görünümler (satın alma, depo, muhasebe) buradan yönetilir |
| MM60 | Malzeme listesi | Üretim yerine ve malzeme türüne göre filtrelenir |
| XK01 / XK02 / XK03 | Satıcı oluşturma / değiştirme / görüntüleme | ECC'de merkezi satıcı işlemleri; S/4HANA'da BP kullanılır |
| BP | İş ortağı yönetimi | S/4HANA'da müşteri ve satıcı verisinin ortak ekranı |
| ME11 / ME12 / ME13 | Bilgi kaydı oluşturma / değiştirme / görüntüleme | Malzeme-satıcı ilişkisini ve koşulları tutar |
| ME01 / ME03 | Kaynak listesi bakımı / görüntüleme | Onaylı veya sabit tedarik kaynağını belirler |
Satın alma talebi
Talep, ihtiyacın satın alma birimine resmî olarak iletildiği iç belgedir. Elle açılabileceği gibi MRP çalışmasıyla otomatik olarak da oluşabilir.
| T-Code | İşlev |
|---|---|
| ME51N | Satın alma talebi oluşturma |
| ME52N | Satın alma talebi değiştirme |
| ME53N | Satın alma talebi görüntüleme |
| ME54N | Tekil talep onayı |
| ME55 | Toplu talep onayı |
| ME56 | Taleplere kaynak atama |
| ME57 | Atanan talepleri işleyerek siparişe dönüştürme |
| ME59N | Taleplerden otomatik sipariş oluşturma |
| ME5A | Satın alma talepleri listesi |
Teklif ve çerçeve anlaşmalar
Her satın alma teklif aşamasından geçmez; ancak birden fazla tedarikçiyle çalışılan alımlarda bu adım fiyat karşılaştırmasının kayıtlı biçimde yapılmasını sağlar. Uzun dönemli alımlarda ise kontrat veya planlama anlaşması tercih edilir.
- ME41 / ME42 / ME43: Teklif talebi (RFQ) oluşturma, değiştirme ve görüntüleme.
- ME47: Satıcıdan gelen teklif bilgilerinin girilmesi.
- ME49: Teklif fiyatlarının karşılaştırılması.
- ME31K / ME32K / ME33K: Kontrat oluşturma, değiştirme ve görüntüleme.
- ME31L / ME32L / ME33L: Planlama anlaşması oluşturma, değiştirme ve görüntüleme.
Satın alma siparişi
Sipariş, satıcıya giden ve tarafları bağlayan dış belgedir. Günlük kullanımda en çok açılan ekranlar bu gruptadır; özellikle ME2 ile başlayan raporlar açık siparişleri takip etmek için çok işe yarar.
| T-Code | İşlev |
|---|---|
| ME21N / ME22N / ME23N | Sipariş oluşturma / değiştirme / görüntüleme |
| ME29N | Tekil sipariş onayı |
| ME28 | Toplu sipariş onayı |
| ME2L | Satıcıya göre sipariş listesi |
| ME2M | Malzemeye göre sipariş listesi |
| ME2K | Hesap tayinine göre sipariş listesi |
| ME2N | Sipariş numarasına göre liste |
| ME9F | Sipariş mesajlarının çıktısı ve iletimi |
| ME80FN | Satın alma genel analiz raporu |
Mal girişi ve stok yönetiminde hangi kodlar kullanılır?
Sipariş verildikten sonra süreç depoya geçer. Stok işlem kodları iki grupta düşünülebilir: stok miktarını veya durumunu değiştiren hareket ekranları ve mevcut durumu gösteren raporlar.
MIGO ve temel hareket türleri
MIGO, mal girişi, mal çıkışı, transfer kaydı ve iptal gibi işlemlerin tek ekrandan yapıldığı merkezî koddur. Ekrandaki işlem seçiminin yanı sıra hareket türü kaydın stok ve muhasebe etkisini belirler. Siparişe referansla mal girişinde kullanıcı önce sipariş numarasını girer, kalemleri kontrol eder ve belgeyi kaydeder.
| Hareket türü | Anlamı |
|---|---|
| 101 | Siparişe göre mal girişi |
| 102 | 101 hareketinin iptali |
| 122 | Satıcıya iade |
| 201 | Masraf yerine mal çıkışı |
| 261 | Üretim emrine mal çıkışı |
| 301 | Üretim yerleri arasında tek adımlı transfer |
| 311 | Aynı üretim yerinde depo yerleri arası transfer |
| 309 | Malzemeden malzemeye transfer kaydı |
| 551 | Hurdaya ayırma |
| 561 | Başlangıç stok girişi |
S/4HANA'ya geçiş yapan ekipler MB1A, MB1B, MB1C ve MB31 gibi eski hareket kodlarının kaldırıldığını bilmelidir; bu işlemler MIGO üzerinden yürütülür. Yeni nesil platformun farklarını uygulamalı görmek isteyenler SAP S/4HANA eğitim içeriğini inceleyebilir.
Stok raporları ve envanter sayımı
Yanlış rapora bakmak, gereksiz fark araştırmasına yol açabilir. Anlık stok, belge geçmişi ve geçmiş tarihli bakiye için ayrı raporlar kullanmak en güvenli yoldur.
| T-Code | İşlev | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| MMBE | Stoklara genel bakış | Tek malzemenin anlık durumunu görmek için |
| MB52 | Depo stokları listesi | Çok sayıda malzemeyi depo bazında izlemek için |
| MB51 | Malzeme belgesi listesi | Hareket geçmişini incelemek için |
| MB5B | Kayıt tarihine göre stok | Geçmiş bir tarihin bakiyesini bulmak için |
| MB5T | Yoldaki stok | Transferi süren malzemeleri izlemek için |
| MD04 | Stok/ihtiyaç listesi | Giriş ve çıkış planını birlikte görmek için |
| MI01 | Fiziksel sayım belgesi oluşturma | Sayımı başlatmak için |
| MI04 | Sayım sonucu girişi | Sayılan miktarları kaydetmek için |
| MI20 | Sayım farkları listesi | Farkları kayıt öncesi kontrol etmek için |
| MI07 | Sayım farklarının kaydı | Farkları stoğa ve muhasebeye yansıtmak için |
| MMPV / MMRV | MM dönem kapatma / dönem bilgisi görüntüleme | Kayıt dönemini yönetmek ve kontrol etmek için |
Fatura doğrulama ve raporlamada hangi kodlar öne çıkar?
Lojistik fatura doğrulamada sistem, satıcı faturasını sipariş ve mal girişi bilgileriyle karşılaştırır. Üçlü kontrol olarak bilinen bu yapı; sipariş fiyatı, teslim alınan miktar ve fatura tutarının tutarlılığını denetler. Tolerans dışı bir fark varsa fatura ödemeye bloke olabilir.
| T-Code | İşlev |
|---|---|
| MIRO | Satıcı faturası girişi |
| MIR7 | Faturayı park etme |
| MIR4 | Fatura belgesi görüntüleme |
| MIR5 | Fatura belgeleri listesi |
| MRBR | Bloke faturaları serbest bırakma |
| MR8M | Fatura belgesini iptal etme |
| MRRL | Değerlendirilmiş mal girişi mutabakatı (ERS) |
| MR11 | GR/IR hesap bakımı |
| MB5S | GR/IR bakiye listesi |
Faturanın kaydı MM tarafında tamamlansa da ödeme ve satıcı bakiyesi takibi finans ekibinin alanına girer. Satıcı kalemleri için FBL1N, otomatik ödeme için F110 gibi kodları ve diğer muhasebe ekranlarını SAP FI işlem kodları listesinde bulabilirsiniz.
Uçtan uca örnek akış
Bir firmanın 100 adet yedek parça aldığını düşünelim. SAP MM işlem kodları bu alımda aşağıdaki sırayla kullanılabilir:
- ME51N: Bakım birimi 100 adet için talep açar.
- ME54N: Yetkili kişi talebi onaylar.
- ME21N: Satın alma birimi talebe referansla sipariş oluşturur.
- ME29N: Sipariş, onay stratejisine göre serbest bırakılır.
- MIGO: Depo, malzeme geldiğinde 101 hareket türüyle girişi kaydeder.
- MIRO: Muhasebe veya fatura ekibi satıcı faturasını siparişe referansla işler.
- MRBR: Fatura farktan dolayı bloke olduysa kontrol edilip serbest bırakılır.
- F110: Vadesi gelen tutar finans tarafında ödeme çalışmasına girer.
Bir belgenin takıldığı noktayı bulmak için ME23N içindeki sipariş geçmişi sekmesine bakın. Mal girişi ve fatura kayıtları burada kronolojik olarak görünür, dolayısıyla sorunun depo adımında mı fatura adımında mı olduğu kısa sürede anlaşılır.
Kod listesini bilmek başlangıç için yeterlidir; ancak onay stratejisi, hareket türü ve hesap belirleme gibi arka plandaki ayarları anlamak uzmanlık gerektirir. Bu konuları senaryolarla öğrenmek isteyenler SAP MM danışmanlık kursuna göz atabilir.
Sık Sorulan Sorular
En çok kullanılan SAP MM kodları hangileridir?
Günlük kullanımda ME51N, ME21N, ME23N, MIGO, MIRO, MMBE, MB51 ve MB52 en sık açılan ekranlar arasındadır. Görev tanımına göre bu liste değişebilir.
MIGO ile MIRO arasındaki fark nedir?
MIGO mal hareketlerini, yani fiziksel ürün girişi, çıkışı ve transferini kaydeder. MIRO ise satıcıdan gelen faturayı sisteme işler ve lojistik fatura doğrulamayı gerçekleştirir.
MM01 ile MM02 kodları arasında nasıl bir fark vardır?
MM01 yeni malzeme kartı veya mevcut malzemeye yeni görünüm oluşturmak, MM02 var olan malzeme verisini değiştirmek için kullanılır. Yalnızca inceleme yapılacaksa MM03 tercih edilmelidir.
S/4HANA'da eski MM işlem kodları çalışır mı?
Birçok kod çalışmaya devam eder; ancak MB1A, MB1B, MB1C ve MB31 gibi eski hareket kodları kaldırılmıştır. Satıcı ana verisi için de XK01 yerine BP işlemi kullanılır.
Fatura neden ödemeye bloke olur?
Fiyat veya miktar farkı tolerans sınırlarını aştığında sistem faturayı bloke edebilir. Fark incelendikten sonra MRBR ekranından bloke kaldırılabilir.
Kodları Ezberlemekten Süreci Yönetmeye Geçin
SAP MM işlem kodları talep, sipariş, mal girişi ve fatura adımlarında doğru ekrana hızla ulaşmanızı sağlar. Bu rehberi yer imlerinize ekleyin; süreci uygulamalı öğrenmek için ERP Kariyer'in SAP MM eğitimleri hakkında bilgi alın.
Bu konuda destek ister misiniz?
SAP eğitimleri, danışmanlık ve kurumsal süreçler hakkında ekibimizden bilgi alabilirsiniz.
