SAP eğitimleri ve danışmanlıkta kurumsal çözüm ortağınız
ERP Kariyer Blog

SAP MM İşlem Kodları: Satın Alma ve Stok T-Code Rehberi

SAP MM işlem kodları süreç sırasıyla burada: satın alma talebi, sipariş, mal girişi, fatura doğrulama ve stok T-Code listesini hemen yer imlerinize ekleyin.

7 dk okumaSAP Rehberi
SAP MM İşlem Kodları: Satın Alma ve Stok T-Code Rehberi
İçindekiler
  1. SAP MM işlem kodları nedir ve nasıl kullanılır?
  2. Satın alma sürecinde hangi T-Code'lar kullanılır?
  3. Mal girişi ve stok yönetiminde hangi kodlar kullanılır?
  4. Fatura doğrulama ve raporlamada hangi kodlar öne çıkar?
  5. Sık Sorulan Sorular

Bir satın alma talebini açtınız, onaya gönderdiniz, ardından siparişi hangi ekranda izleyeceğinizi unuttunuz mu? Bu rehberde en sık kullanılan SAP MM işlem kodları, gerçek iş akışındaki sırasıyla bir araya getirildi. Sayfayı yer imlerinize ekleyip günlük çalışmanızda hızlı başvuru kaynağı olarak kullanabilirsiniz.

SAP MM işlem kodları nedir ve nasıl kullanılır?

İşlem kodu (Transaction Code, kısaca T-Code), SAP'de bir ekranı menüde gezinmeden doğrudan açan kısa komuttur. MM (Materials Management) modülünde bu kodlar malzeme ana verisinden satın almaya, stok hareketlerinden lojistik fatura doğrulamaya kadar geniş bir alanı kapsar.

Kodları ezberlemeyi kolaylaştıran bir mantık vardır. Çoğu nesnede son rakam veya harf işlemin türünü gösterir: 1 oluşturma, 2 değiştirme, 3 görüntüleme anlamına gelir. Örneğin ME21N sipariş oluşturur, ME22N değiştirir, ME23N görüntüler. Sondaki N harfi ise genellikle "Enjoy" olarak bilinen yeni nesil tek ekran arayüzünü ifade eder.

Kodları SAP GUI'nin sol üstündeki komut alanına yazarsınız. Kullanışlı üç yöntem şunlardır:

  • /nME21N: Mevcut işlemden çıkar ve aynı oturumda yeni ekranı açar.
  • /oME21N: Ekranı yeni bir oturum penceresinde açar; mevcut çalışmanız yerinde kalır.
  • Favoriler: Her gün kullandığınız kodları SAP Easy Access menüsündeki favori klasörüne ekleyerek tek tıkla açabilirsiniz.

Aşağıdaki listeler, tedarik sürecinin kronolojisini izler. Böylece bir belgenin hangi adımda olduğunu bilerek doğru ekrana hızla geçebilirsiniz.

Satın alma sürecinde hangi T-Code'lar kullanılır?

Satın alma T-Code'ları tek başına değil, birbirini besleyen bir zincir olarak çalışır. Sipariş ekranında fiyat veya satıcının otomatik gelmesi, önceki adımlarda girilen ana verilere bağlıdır. Bu nedenle listeye ana veriyle başlamak doğru olur.

Malzeme ve satıcı ana verileri

T-CodeİşlevKullanım notu
MM01 / MM02 / MM03Malzeme oluşturma / değiştirme / görüntülemeGörünümler (satın alma, depo, muhasebe) buradan yönetilir
MM60Malzeme listesiÜretim yerine ve malzeme türüne göre filtrelenir
XK01 / XK02 / XK03Satıcı oluşturma / değiştirme / görüntülemeECC'de merkezi satıcı işlemleri; S/4HANA'da BP kullanılır
BPİş ortağı yönetimiS/4HANA'da müşteri ve satıcı verisinin ortak ekranı
ME11 / ME12 / ME13Bilgi kaydı oluşturma / değiştirme / görüntülemeMalzeme-satıcı ilişkisini ve koşulları tutar
ME01 / ME03Kaynak listesi bakımı / görüntülemeOnaylı veya sabit tedarik kaynağını belirler

Satın alma talebi

Talep, ihtiyacın satın alma birimine resmî olarak iletildiği iç belgedir. Elle açılabileceği gibi MRP çalışmasıyla otomatik olarak da oluşabilir.

T-Codeİşlev
ME51NSatın alma talebi oluşturma
ME52NSatın alma talebi değiştirme
ME53NSatın alma talebi görüntüleme
ME54NTekil talep onayı
ME55Toplu talep onayı
ME56Taleplere kaynak atama
ME57Atanan talepleri işleyerek siparişe dönüştürme
ME59NTaleplerden otomatik sipariş oluşturma
ME5ASatın alma talepleri listesi

Teklif ve çerçeve anlaşmalar

Her satın alma teklif aşamasından geçmez; ancak birden fazla tedarikçiyle çalışılan alımlarda bu adım fiyat karşılaştırmasının kayıtlı biçimde yapılmasını sağlar. Uzun dönemli alımlarda ise kontrat veya planlama anlaşması tercih edilir.

  • ME41 / ME42 / ME43: Teklif talebi (RFQ) oluşturma, değiştirme ve görüntüleme.
  • ME47: Satıcıdan gelen teklif bilgilerinin girilmesi.
  • ME49: Teklif fiyatlarının karşılaştırılması.
  • ME31K / ME32K / ME33K: Kontrat oluşturma, değiştirme ve görüntüleme.
  • ME31L / ME32L / ME33L: Planlama anlaşması oluşturma, değiştirme ve görüntüleme.

Satın alma siparişi

Sipariş, satıcıya giden ve tarafları bağlayan dış belgedir. Günlük kullanımda en çok açılan ekranlar bu gruptadır; özellikle ME2 ile başlayan raporlar açık siparişleri takip etmek için çok işe yarar.

T-Codeİşlev
ME21N / ME22N / ME23NSipariş oluşturma / değiştirme / görüntüleme
ME29NTekil sipariş onayı
ME28Toplu sipariş onayı
ME2LSatıcıya göre sipariş listesi
ME2MMalzemeye göre sipariş listesi
ME2KHesap tayinine göre sipariş listesi
ME2NSipariş numarasına göre liste
ME9FSipariş mesajlarının çıktısı ve iletimi
ME80FNSatın alma genel analiz raporu

Mal girişi ve stok yönetiminde hangi kodlar kullanılır?

Sipariş verildikten sonra süreç depoya geçer. Stok işlem kodları iki grupta düşünülebilir: stok miktarını veya durumunu değiştiren hareket ekranları ve mevcut durumu gösteren raporlar.

MIGO ve temel hareket türleri

MIGO, mal girişi, mal çıkışı, transfer kaydı ve iptal gibi işlemlerin tek ekrandan yapıldığı merkezî koddur. Ekrandaki işlem seçiminin yanı sıra hareket türü kaydın stok ve muhasebe etkisini belirler. Siparişe referansla mal girişinde kullanıcı önce sipariş numarasını girer, kalemleri kontrol eder ve belgeyi kaydeder.

Hareket türüAnlamı
101Siparişe göre mal girişi
102101 hareketinin iptali
122Satıcıya iade
201Masraf yerine mal çıkışı
261Üretim emrine mal çıkışı
301Üretim yerleri arasında tek adımlı transfer
311Aynı üretim yerinde depo yerleri arası transfer
309Malzemeden malzemeye transfer kaydı
551Hurdaya ayırma
561Başlangıç stok girişi

S/4HANA'ya geçiş yapan ekipler MB1A, MB1B, MB1C ve MB31 gibi eski hareket kodlarının kaldırıldığını bilmelidir; bu işlemler MIGO üzerinden yürütülür. Yeni nesil platformun farklarını uygulamalı görmek isteyenler SAP S/4HANA eğitim içeriğini inceleyebilir.

Stok raporları ve envanter sayımı

Yanlış rapora bakmak, gereksiz fark araştırmasına yol açabilir. Anlık stok, belge geçmişi ve geçmiş tarihli bakiye için ayrı raporlar kullanmak en güvenli yoldur.

T-CodeİşlevNe zaman kullanılır?
MMBEStoklara genel bakışTek malzemenin anlık durumunu görmek için
MB52Depo stokları listesiÇok sayıda malzemeyi depo bazında izlemek için
MB51Malzeme belgesi listesiHareket geçmişini incelemek için
MB5BKayıt tarihine göre stokGeçmiş bir tarihin bakiyesini bulmak için
MB5TYoldaki stokTransferi süren malzemeleri izlemek için
MD04Stok/ihtiyaç listesiGiriş ve çıkış planını birlikte görmek için
MI01Fiziksel sayım belgesi oluşturmaSayımı başlatmak için
MI04Sayım sonucu girişiSayılan miktarları kaydetmek için
MI20Sayım farkları listesiFarkları kayıt öncesi kontrol etmek için
MI07Sayım farklarının kaydıFarkları stoğa ve muhasebeye yansıtmak için
MMPV / MMRVMM dönem kapatma / dönem bilgisi görüntülemeKayıt dönemini yönetmek ve kontrol etmek için

Fatura doğrulama ve raporlamada hangi kodlar öne çıkar?

Lojistik fatura doğrulamada sistem, satıcı faturasını sipariş ve mal girişi bilgileriyle karşılaştırır. Üçlü kontrol olarak bilinen bu yapı; sipariş fiyatı, teslim alınan miktar ve fatura tutarının tutarlılığını denetler. Tolerans dışı bir fark varsa fatura ödemeye bloke olabilir.

T-Codeİşlev
MIROSatıcı faturası girişi
MIR7Faturayı park etme
MIR4Fatura belgesi görüntüleme
MIR5Fatura belgeleri listesi
MRBRBloke faturaları serbest bırakma
MR8MFatura belgesini iptal etme
MRRLDeğerlendirilmiş mal girişi mutabakatı (ERS)
MR11GR/IR hesap bakımı
MB5SGR/IR bakiye listesi

Faturanın kaydı MM tarafında tamamlansa da ödeme ve satıcı bakiyesi takibi finans ekibinin alanına girer. Satıcı kalemleri için FBL1N, otomatik ödeme için F110 gibi kodları ve diğer muhasebe ekranlarını SAP FI işlem kodları listesinde bulabilirsiniz.

Uçtan uca örnek akış

Bir firmanın 100 adet yedek parça aldığını düşünelim. SAP MM işlem kodları bu alımda aşağıdaki sırayla kullanılabilir:

  1. ME51N: Bakım birimi 100 adet için talep açar.
  2. ME54N: Yetkili kişi talebi onaylar.
  3. ME21N: Satın alma birimi talebe referansla sipariş oluşturur.
  4. ME29N: Sipariş, onay stratejisine göre serbest bırakılır.
  5. MIGO: Depo, malzeme geldiğinde 101 hareket türüyle girişi kaydeder.
  6. MIRO: Muhasebe veya fatura ekibi satıcı faturasını siparişe referansla işler.
  7. MRBR: Fatura farktan dolayı bloke olduysa kontrol edilip serbest bırakılır.
  8. F110: Vadesi gelen tutar finans tarafında ödeme çalışmasına girer.

Bir belgenin takıldığı noktayı bulmak için ME23N içindeki sipariş geçmişi sekmesine bakın. Mal girişi ve fatura kayıtları burada kronolojik olarak görünür, dolayısıyla sorunun depo adımında mı fatura adımında mı olduğu kısa sürede anlaşılır.

Kod listesini bilmek başlangıç için yeterlidir; ancak onay stratejisi, hareket türü ve hesap belirleme gibi arka plandaki ayarları anlamak uzmanlık gerektirir. Bu konuları senaryolarla öğrenmek isteyenler SAP MM danışmanlık kursuna göz atabilir.

Sık Sorulan Sorular

En çok kullanılan SAP MM kodları hangileridir?

Günlük kullanımda ME51N, ME21N, ME23N, MIGO, MIRO, MMBE, MB51 ve MB52 en sık açılan ekranlar arasındadır. Görev tanımına göre bu liste değişebilir.

MIGO ile MIRO arasındaki fark nedir?

MIGO mal hareketlerini, yani fiziksel ürün girişi, çıkışı ve transferini kaydeder. MIRO ise satıcıdan gelen faturayı sisteme işler ve lojistik fatura doğrulamayı gerçekleştirir.

MM01 ile MM02 kodları arasında nasıl bir fark vardır?

MM01 yeni malzeme kartı veya mevcut malzemeye yeni görünüm oluşturmak, MM02 var olan malzeme verisini değiştirmek için kullanılır. Yalnızca inceleme yapılacaksa MM03 tercih edilmelidir.

S/4HANA'da eski MM işlem kodları çalışır mı?

Birçok kod çalışmaya devam eder; ancak MB1A, MB1B, MB1C ve MB31 gibi eski hareket kodları kaldırılmıştır. Satıcı ana verisi için de XK01 yerine BP işlemi kullanılır.

Fatura neden ödemeye bloke olur?

Fiyat veya miktar farkı tolerans sınırlarını aştığında sistem faturayı bloke edebilir. Fark incelendikten sonra MRBR ekranından bloke kaldırılabilir.

Kodları Ezberlemekten Süreci Yönetmeye Geçin

SAP MM işlem kodları talep, sipariş, mal girişi ve fatura adımlarında doğru ekrana hızla ulaşmanızı sağlar. Bu rehberi yer imlerinize ekleyin; süreci uygulamalı öğrenmek için ERP Kariyer'in SAP MM eğitimleri hakkında bilgi alın.

Eğitim Danışmanlığı

Bu konuda destek ister misiniz?

SAP eğitimleri, danışmanlık ve kurumsal süreçler hakkında ekibimizden bilgi alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

SAP kariyerinize ilk adımı atın

Uzman eğitmenler, uygulamalı içerikler ve sertifikalı eğitim programlarıyla hedefinize birlikte ilerleyelim.