İçindekiler
Satış siparişinden faturaya kadar uzanan süreçleri SAP'de kurgulayabilen danışmanlar, ERP projelerinde en çok aranan profillerden biridir. SAP SD danışmanlık kursu, satış ve dağıtım modülünü kullanıcı ekranlarıyla sınırlı kalmadan, ayar (customizing) düzeyinde öğrenmek isteyenler için hazırlanır. Bu rehberde kursun kimlere uygun olduğunu, müfredatta hangi konuların bulunması gerektiğini, S/4HANA ile nelerin değiştiğini ve danışmanlığa geçerken izleyebileceğiniz adımları bulacaksınız.
- SAP SD, SAP'de satış, sevkiyat ve faturalama süreçlerini yöneten satış ve dağıtım modülüdür.
- Danışmanlık eğitimi işlem yapmayı değil; organizasyon yapısı, belge tipleri, fiyatlandırma ve kopyalama kontrolü gibi ayarları kurgulamayı öğretir.
- İyi bir müfredat, sipariş-tahsilat (order-to-cash) döngüsünü uçtan uca ve MM ile FI entegrasyonunu birlikte ele alır.
- Güncel bir program, S/4HANA'daki iş ortağı (Business Partner) yapısını, yeni kredi yönetimini ve Fiori uygulamalarını da kapsamalıdır.
SAP SD Nedir ve Danışmanlık Kursu Ne Öğretir?
SAP SD (Sales and Distribution), müşteri talebinin teklife ve siparişe, ardından sevkiyata ve faturaya dönüştüğü süreçleri yöneten SAP modülüdür. Danışmanlık kursu ise bu süreçleri kullanmayı değil; şirketin iş kurallarına göre sistemde tasarlamayı, ayarlamayı, test etmeyi ve canlıya geçtikten sonra desteklemeyi öğretir.

Kurs boyunca katılımcı, bir şirketin siparişi nasıl aldığı, fiyatı nasıl belirlediği, malı nasıl gönderdiği ve faturayı nasıl kestiği sorularının SAP'de nasıl karşılandığını öğrenir. Bu soruların cevabı belge tipleri, kalem kategorileri, fiyatlandırma prosedürleri ve kopyalama kuralları gibi yapılandırma ekranlarında durur. Danışmanın işi, iş birimiyle konuşarak bu kuralları doğru ayarlara dönüştürmektir.
SD tek başına çalışmaz. sap programı içinde malzeme yönetimi (MM), finansal muhasebe (FI) ve maliyet muhasebesi (CO) modülleriyle sürekli veri paylaşır. Sevkiyatta stok düşer, faturada muhasebe kaydı oluşur, gelir de karlılık analizine aktarılır. Bu nedenle iyi bir SAP SD eğitimi, modülü diğer modüllerle birlikte anlatır.
Kullanıcı eğitimi ile danışmanlık eğitimi arasındaki fark
Kullanıcı eğitimi, VA01 ile sipariş girmeyi ya da VF01 ile fatura oluşturmayı öğretir. Danışmanlık eğitimi ise o siparişin neden belirli bir fiyatla açıldığını, neden otomatik olarak belirli bir sevkiyat noktasına düştüğünü ve beklenen sonuç için hangi ayarın değişmesi gerektiğini açıklar.
Hedefiniz bir şirkette SAP'yi verimli kullanmaksa kullanıcı eğitimi yeterli olabilir; projelerde sistemi kuran taraf olmak istiyorsanız danışmanlık eğitimi gerekir. İki yaklaşımı örneklerle karşılaştıran kullanıcı ve danışmanlık eğitimi farkları yazısı, hangi programın size uygun olduğuna karar vermenizi kolaylaştırır.
Bu kurs kimler için uygun?
- Satış, lojistik, müşteri hizmetleri veya dış ticaret biriminde çalışıp süreçleri sistem tarafında da yönetmek isteyenler
- Bir süredir SAP kullanıcısı olarak çalışan ve danışmanlığa geçmek isteyen profesyoneller
- Endüstri mühendisliği, işletme, iktisat gibi bölümlerden mezun olup ERP alanında kariyer hedefleyenler
- Başka bir SAP modülünde çalışan ve SD entegrasyonunu derinleştirmek isteyen danışmanlar
- SD tarafında geliştirme yapan ve iş sürecini daha iyi anlamak isteyen ABAP geliştiricileri
Satış süreçlerinde sahada edinilmiş deneyim büyük avantaj sağlar. Danışmanın en değerli becerisi, iş biriminin anlattığı ihtiyacı sistemin diline çevirebilmektir; iade, konsinye veya kampanya gibi kavramları sahada yaşamış biri bu çeviriyi daha hızlı yapar.
Bir SD danışmanı projede ne yapar?
SAP projeleri genellikle SAP Activate yaklaşımıyla keşif, hazırlık, analiz, gerçekleştirme, devreye alma ve işletme aşamalarından geçer. SD danışmanı analiz aşamasında iş birimiyle çalıştaylar yapar, mevcut satış süreçlerini çıkarır ve standart SAP süreciyle arasındaki farkları belirler.
Gerçekleştirme aşamasında ayarlar yapılır, geliştirme ihtiyaçları ABAP ekibine tanımlanır ve test senaryoları yazılır. Canlıya geçişte açık siparişler ile müşteri verilerinin aktarımına destek verilir. Canlı sonrası dönemde ise kullanıcılardan gelen sorunlar çözülür ve yeni talepler değerlendirilir.
SAP SD Danışmanlık Kursu Müfredatında Hangi Konular Olmalı?
Kapsamlı bir SAP SD danışmanlık kursu; kurumsal yapı tanımlarını, müşteri ve malzeme ana verilerini, satış belgesi ayarlarını, fiyatlandırmayı, sevkiyatı, faturalamayı, kredi yönetimini ve MM-FI entegrasyonunu kapsamalıdır. Her konu, gerçek bir şirket örneği üzerinden ve sipariş-tahsilat döngüsü içinde uçtan uca uygulamalı bir senaryoyla pekiştirilmelidir.

Aşağıdaki başlıkları, kayıt olmadan önce bir eğitim programının içeriğini kontrol etmek için liste olarak kullanabilirsiniz. Bir başlık eksikse ya da yalnızca teorik anlatılıyorsa eğitmene bu konunun nasıl işlendiğini sormanız yerinde olur.
Kurumsal yapı ve ana veriler
Satış organizasyonu, dağıtım kanalı ve bölüm (division) üçlüsü satış alanını (sales area) oluşturur. Yapı, satış organizasyonunun şirket koduna ve sevkiyat noktasının üretim yerine (plant) atanmasıyla tamamlanır. Hatalı kurgulanmış bir organizasyon yapısı, sonradan düzeltilmesi en zor hatalardandır; bu yüzden eğitimde farklı şirket senaryolarıyla çalışılmalıdır.
Ana veriler tarafında müşteri kaydının satış alanı ve şirket kodu görünümleri, malzeme ana verisinin satış görünümleri ve müşteri-malzeme bilgi kaydı işlenir. S/4HANA'da müşteri kaydı iş ortağı (Business Partner) yapısı içinde, BP işlemiyle yönetilir.
Satış belgeleri, kalem kategorileri ve kopyalama kontrolü
Talep, teklif, standart sipariş, iade ve ücretsiz teslimat gibi belge tipleri VOV8 ekranında ayarlanır. Kalem kategorileri bir kalemin fiyatlanıp fiyatlanmayacağını ve sevk edilip edilmeyeceğini belirler. Program satırı kategorileri ise ihtiyaç aktarımını ve kullanılabilirlik kontrolünü yönetir.
Kopyalama kontrolü (copy control), tekliften siparişe, siparişten teslimata ve teslimattan faturaya hangi verilerin nasıl taşınacağını tanımlar. Örneğin iade siparişinin yalnızca orijinal faturaya referansla açılabilmesi bu ayarlarla sağlanır.
Fiyatlandırma ve koşul tekniği
Fiyatlandırma, SD'nin kalbi sayılır. Koşul tipleri (fiyat, iskonto, navlun, vergi), erişim sıraları, koşul tabloları ve fiyatlandırma prosedürü birlikte çalışır. Danışman adayının, belirli bir müşteri grubuna belirli bir dönemde uygulanacak iskontoyu baştan sona kendi başına tanımlayabilmesi gerekir.
Türkiye'deki projelerde KDV koşullarının doğru belirlenmesi, döviz cinsinden satışlar ve e-Fatura gibi yerel gereksinimlerle bağlantı sık karşılaşılan konulardır. Eğitimde bu örneklerin işlenmesi, gerçek proje ortamına geçişi kolaylaştırır.
Sevkiyat, kullanılabilirlik kontrolü ve faturalama
Teslimat belgesi oluşturma, toplama (picking), paketleme ve mal çıkışı (post goods issue) sevkiyat bölümünün temelidir. Mal çıkışı stoğu düşürür ve muhasebe kaydı üretir; SD ile MM tam bu noktada buluşur. Kullanılabilirlik kontrolü (ATP) ise siparişteki miktarın hangi tarihte teslim edilebileceğini belirler.
Faturalama tarafında fatura tipleri, toplu faturalama, iptal ve hesap belirleme (account determination) ayarları öğretilir. Hesap belirleme, faturadaki gelir ve indirimlerin hangi muhasebe hesabına yazılacağını tanımlar ve FI ekibiyle birlikte kurgulanır.
Entegrasyon senaryoları
SD danışmanından stok, satın alma ve depo süreçlerini de anlaması beklenir. Üçüncü taraf satış ve şirketler arası satış gibi senaryolar doğrudan MM ile kesişir. Bu yüzden SAP MM danışmanlık eğitimi ile SD bilgisini tamamlamak, birçok danışman için doğal bir sonraki adımdır.
| Konu | Kazanılan beceri | Örnek işlem / ekran |
|---|---|---|
| Kurumsal yapı | Satış alanı ve sevkiyat noktası kurgusu | SPRO altındaki tanımlama ve atama ekranları |
| Ana veriler | İş ortağı ve malzeme satış görünümleri | BP, MM01 |
| Satış belgeleri | Belge tipi ve kalem kategorisi ayarı | VA01, VOV8 |
| Fiyatlandırma | Koşul tipi ve prosedür tasarımı | VK11, V/08 |
| Sevkiyat | Teslimat ve mal çıkışı | VL01N |
| Faturalama | Fatura tipi ve hesap belirleme | VF01, VKOA |
| Kopyalama kontrolü | Belgeler arası veri akışı | VTAA, VTLA, VTFL |
S/4HANA ile SAP SD'de Neler Değişti?
S/4HANA'ya geçişle birlikte SAP SD'de müşteri ana verisi iş ortağı modeline taşındı, kredi yönetimi yeni bir yapıya geçti, bazı durum tabloları kaldırıldı ve kullanıcı deneyimi Fiori uygulamalarıyla yenilendi. Bu yüzden güncel bir eğitim, klasik ECC ayarlarının yanında bu farkları da öğretmelidir.
Sipariş, teslimat ve fatura zincirinin temel mantığı değişmedi; değişen, bazı ekranlar, tablolar ve süreçlerdir. Mülakatlarda ve geçiş projelerinde en sık karşılaşılan farklar şunlardır:
- İş ortağı (Business Partner): Müşteri ve satıcı kayıtları tek bir BP yapısında yönetilir; eski müşteri yaratma işlemlerinin yerini BP işlemi alır.
- Kredi yönetimi: Klasik SD kredi kontrolünün yerini SAP Credit Management (FIN-FSCM) yapısı aldı.
- Veri modeli sadeleşmesi: Belge durumlarını tutan VBUK ve VBUP tabloları kaldırıldı; durum alanları doğrudan belge tablolarına taşındı.
- Ciro primi (rebate): Klasik rebate anlaşmalarının yerine koşul sözleşmesi (condition contract) yönetimi öne çıktı.
- Çıktı yönetimi ve Fiori: Fatura ve irsaliye çıktılarında BRF+ tabanlı çıktı yönetimi kullanılabiliyor; sipariş ve sevkiyat takibi Fiori uygulamalarıyla yapılabiliyor.
Bu durum ECC bilgisinin değersiz olduğu anlamına gelmez. Pek çok şirket hâlâ ECC üzerinde çalışıyor ve geçiş projelerinde iki sistemi de bilen danışmanlar özellikle değerli. Böyle projelerde danışmandan, eski sistemdeki özel ayarların ve geliştirmelerin yeni yapıda nasıl karşılanacağını analiz etmesi beklenir.
Pratik bir örnek: ECC'de müşteri bazlı kredi limitiyle çalışan bir şirket S/4HANA'ya geçerken, kredi segmentlerinin ve risk sınıflarının yeni yapıda yeniden tasarlanması gerekir. Eğitimde bu tür dönüşüm senaryolarının işlenmesi, danışman adayına mülakatlarda somut bir anlatım imkânı verir.
SAP SD Danışmanı Olmak İçin Hangi Adımlar İzlenmeli?
SAP SD danışmanı olmak için önce satış ve lojistik süreçlerinin iş mantığını kavramak, ardından yapılandırılmış bir danışmanlık eğitimiyle sistem ayarlarını uygulamalı olarak öğrenmek gerekir. Sonrasında bir eğitim sisteminde uçtan uca senaryolar kurulmalı, ilk proje deneyimi de destek ya da yardımcı danışman rolüyle kazanılmalıdır.

- Süreç bilgisini oluşturun: Sipariş-tahsilat döngüsünü; teklif, sipariş, irsaliye, fatura, iade ve konsinye gibi kavramlarla kâğıt üzerinde çizebilecek hale gelin.
- Yapılandırılmış bir eğitim alın: Sistem erişimi sunan, her konuyu ayar ekranında uygulatan ve ödevlerle pekiştiren bir program seçin.
- Kendi senaryonuzu kurun: Hayali bir şirket için satış organizasyonu, iki dağıtım kanalı, özel bir sipariş tipi ve müşteri bazlı iskonto tanımlayın; siparişten faturaya kadar tüm akışı test edin.
- Dokümantasyon pratiği yapın: Gereksinim analizi, tasarım dokümanı ve test senaryosu yazmayı öğrenin; projelerde bu belgeler en az ayarlar kadar önemlidir.
- Hata analizi becerisi kazanın: Fiyatın neden gelmediğini veya teslimatın neden oluşmadığını, fiyatlandırma analizi ve eksiklik günlükleri gibi araçlarla bulmayı deneyin.
- Sertifika ve ilk deneyim: İsterseniz SAP'nin resmi sertifika sınavlarına hazırlanın; destek projelerinde veya yardımcı danışman pozisyonlarında ilk deneyiminizi kazanın.
Mülakatlarda neler sorulur?
SD danışmanlığı mülakatlarında ekran ezberinden çok, süreç ve ayar mantığı sorgulanır. Hazırlanırken şu konuların üzerinden geçmenizde fayda var:
- Fiyatlandırma prosedürünün hangi alanlara göre belirlendiği
- Kalem kategorisi belirleme mantığı ve kopyalama kontrolünün işleyişi
- Üçüncü taraf satış ve şirketler arası satış süreçlerinin akışı
- Mal çıkışında ve faturada oluşan muhasebe kayıtları
- S/4HANA'da iş ortağı ve kredi yönetimi farkları
Kariyer ve gelir beklentisi
SD danışmanlarının kazancı deneyime, proje tipine, çalışma modeline ve yabancı dil seviyesine göre büyük farklılık gösterir; bu yüzden tek bir rakam vermek yanıltıcı olur. Genel eğilim, entegrasyon bilgisi güçlü ve S/4HANA geçiş projelerinde yer almış danışmanların daha çok tercih edildiği yönündedir.
İyi bir SD danışmanı ekranları ezbere bilen değil, iş biriminin anlattığı ihtiyacı doğru ayara çevirebilen kişidir.
Sık Sorulan Sorular
SAP SD öğrenmek için satış ya da lojistik deneyimi şart mı?
Şart değil, ancak büyük avantaj sağlar. Saha deneyimi olmayanlar sipariş-tahsilat döngüsünü iyi kavrayarak ve bol senaryo çalışarak bu açığı kapatabilir.
Kursu tamamlayınca resmi SAP sertifikası alınır mı?
Kurs bitirme belgesi ile SAP'nin resmi sertifikası farklı şeylerdir. Resmi sertifika, SAP'nin kendi sınavını geçerek alınır; kurs bu sınava hazırlık için temel oluşturabilir.
SAP SD danışmanı olmak için ABAP bilmek gerekir mi?
Hayır. Ancak tablo yapısını okuyabilmek, temel hata ayıklama mantığını anlamak ve geliştirme ihtiyacını doğru tarif edebilmek işinizi kolaylaştırır.
SAP SD ile birlikte hangi modülü öğrenmek faydalı olur?
SD; stok ve sevkiyat tarafında MM ile, faturalama ve muhasebe kayıtlarında FI ile sıkı bağlantılıdır. Bu iki modülün temel entegrasyon noktalarını bilmek büyük fark yaratır.
Online SAP SD eğitimi yeterli olur mu?
Canlı dersler, sistem erişimi ve uygulamalı ödevler sunuluyorsa online eğitim de verimli olabilir. Belirleyici olan, ayarları bizzat sistemde yapma fırsatı bulmanızdır.
SAP SD danışmanlığına ilk adımı atın
Satış ve dağıtım süreçlerini ayar düzeyinde, uygulamalı senaryolarla öğrenmek istiyorsanız ERP Kariyer'in SAP SD danışmanlık kursu programını inceleyin. Müfredat, eğitim takvimi ve kayıt koşulları için eğitim danışmanlarımızla görüşebilirsiniz.