İçindekiler
Kayıt olmak üzereyseniz ve elinizde iki üç kurumun broşürü varsa, karşılaştırmanız gereken asıl şey ders saati değil konuların ne kadar derin işlendiğidir. İyi bir sap fi danışmanlık eğitimi müfredatı fatura girmeyi değil, o faturanın arkasındaki ayarı kurmayı, Türkiye mevzuatına uyarlamayı ve diğer modüllerle bağlamayı öğretir. Bu yazıda broşürleri yan yana koyup tek tek işaretleyebileceğiniz, konulara göre hazırlanmış bir kontrol listesi bulacaksınız.
- Danışmanlık müfredatı işlem kodlarını değil, bu işlemlerin arkasındaki customizing ayarlarını öğretmelidir.
- Şirket kodu, hesap planı, mali yıl varyantı, belge türleri ve vergi prosedürü temel konfigürasyonun olmazsa olmazıdır.
- Otomatik ödeme, banka ekstresi, döviz değerleme ve dönem sonu kapanış ayrı başlıklar olarak uygulamalı işlenmelidir.
- TDHP, VUK ve TFRS raporlaması, KDV ve e-dönüşüm gibi Türkiye uygulamaları tek bir genel cümleyle geçiştirilmemelidir.
- MM-FI ve SD-FI hesap belirleme entegrasyonu örnek bir belge akışıyla gösterilmelidir.
Kullanıcı Müfredatı ile Danışmanlık Müfredatı Nasıl Ayrılır?
Kullanıcı müfredatı FB60, F-53 veya FBL1N gibi işlem kodlarıyla günlük kayıt ve raporlamayı öğretir. Danışmanlık müfredatı ise bu ekranların arkasındaki ayarları, şirket yapısını, hesap belirleme mantığını ve test senaryolarını kurmayı öğretir. Broşürde ayar ekranları ve tasarım kararları yoksa program kullanıcı düzeyindedir.
Basit bir test yapabilirsiniz: Broşürde yalnızca “fatura girişi, ödeme, raporlama” gibi işlem adları sıralanıyorsa kullanıcı eğitimine bakıyorsunuz demektir. Danışmanlık programında aynı konu “ödeme yöntemi tanımı, banka belirleme, ödeme ortamı formatı” gibi ayar başlıklarıyla anılır. Bu ayrımın kariyer hedefinize etkisini kullanıcı ve danışmanlık eğitimi farkı yazımızda örneklerle anlattık.
Aşağıdaki tablo, broşürdeki her başlığın hangi düzeyde işlendiğini anlamanız için hazırlandı. Danışman düzeyi sütunundaki ayarların çoğu müfredatta yoksa, programın adı ne olursa olsun kapsamı sınırlıdır.
| Konu | Beklenen uygulama | Kullanıcı düzeyi | Danışman düzeyi |
|---|---|---|---|
| Kurumsal yapı | Şirket ve şirket kodunu tanımlayıp birbirine atamak | Kayıtta şirket kodunu seçer | Şirket kodunu tanımlar (OX02), şirkete atar (OX16), ülke ve para birimini belirler |
| Hesap planı | Hesap planı, hesap grubu ve alan durumu kurgusu | Hesabı arar, kayıt atar | Hesap planını açar (OB13), şirket koduna atar (OB62), hesap gruplarını kurar (OBD4) |
| Mali yıl ve dönemler | Mali yıl varyantı ve kayıt dönemi varyantı | Açık dönemde kayıt yapar | Varyantları tanımlar (OB29, OBBO), dönem açma ve kapamayı yönetir (OB52) |
| Belge yapısı | Belge türleri ve numara aralıkları | Belge türünü seçer | Belge türlerini tasarlar (OBA7), numara aralıklarını kurar (FBN1), tolerans gruplarını belirler (OBA4) |
| Satıcı ve müşteri | İş ortağı ve mutabakat hesabı yapısı | Fatura ve ödeme kaydı yapar | BP rollerini, hesap grubu eşlemesini ve mutabakat hesaplarını kurgular |
| Otomatik ödeme | Ödeme programının uçtan uca çalıştırılması | F110 önerisini çalıştırır | Ödeme yöntemlerini ve banka belirlemeyi ayarlar (FBZP) |
| Banka ekstresi | Elektronik ekstrenin otomatik kaydı | Ekstreyi yükler, kalemleri inceler | İşlem tiplerini ve kayıt kurallarını tanımlar (OT83) |
| Döviz değerleme | Dönem sonu kur farkı hesaplaması | Değerleme raporunu çalıştırır | Değerleme yöntemini ve kur farkı hesaplarını belirler (OBA1) |
| Duran varlık | Aktifleştirme ve amortisman | Varlık açar, amortisman çalıştırır | Amortisman tablosunu, değerleme alanlarını ve hesap belirlemeyi kurar |
| Vergi | KDV ve tevkifat kodları | Vergi kodunu seçer | Vergi prosedürünü atar, vergi kodlarını tanımlar (FTXP) |
| Entegrasyon | MM-FI ve SD-FI hesap belirleme | Belgenin muhasebe kaydını görüntüler | OBYC ve VKOA ayarlarını yapar, sonucu test eder |
SAP FI Danışmanlık Eğitimi Müfredatında Hangi Konular Olmalı?
Güçlü bir sap fi danışmanlık eğitimi müfredatı dört bloktan oluşur: kurumsal yapı ve temel konfigürasyon, defteri kebir ile yardımcı defterler, nakit ve döviz süreçleri, dönem sonu kapanış. Her blokta önce ayar yapılmalı, sonra bu ayar örnek bir belgeyle denenmeli ve sonucu muhasebe kaydında görülmelidir.

Piyasadaki broşürlerin bir kısmında kurumsal yapı, vergi, e-dönüşüm ve kur farkı başlıkları hiç yer almaz. Bazılarında yerel mevzuat tek bir genel cümleyle geçer, bazılarında ise konulara göre hiçbir ayrıntı verilmez. Aşağıdaki başlıkları broşürde tek tek arayın.
Kurumsal Yapı ve Temel Konfigürasyon
Eğitimin başında boş bir şirket kodunu sıfırdan kurup ilk belgeyi kaydedebilmeniz beklenir. Bu bölümde en az şu başlıklar yer almalıdır:
- Şirket ve şirket kodu: Tanım, ülke ve yerel para birimi ataması, şirket kodunun kontrol alanıyla ilişkisi.
- Hesap planı: İşletme hesap planı, grup hesap planı ve ülke hesap planı arasındaki fark; hesap grupları ve numara aralıkları.
- Mali yıl varyantı ve kayıt dönemi varyantı: Takvim yılı, özel dönemler, dönem açma ve kapama yetkileri.
- Alan durum varyantı: Kayıt sırasında hangi alanın zorunlu, isteğe bağlı ya da gizli olacağı.
- Belge türleri ve numara aralıkları: Satıcı faturası, müşteri faturası, ödeme ve genel kayıt için ayrı belge türleri.
- Tolerans grupları, kur tipleri ve vergi prosedürü: Kullanıcıya göre tutar sınırları, kur tablosu ve ülkeye atanan vergi hesaplama prosedürü.
Programda S/4HANA varsa bu bloğa ledger yapısı, Universal Journal mantığı ve muhasebe ile maliyet kayıtlarının tek tabloda birleşmesi de eklenmelidir. Belge bölme (document splitting) ile kâr merkezi ve segment bazlı raporlama en azından giriş düzeyinde işlenmelidir.
Defteri Kebir, Satıcı, Müşteri ve Duran Varlık
Ana veri tasarımı, danışmanın en sık karar verdiği alandır. Defteri kebir hesabının hesap planı ve şirket kodu düzeyindeki alanları, açık kalem yönetimi, satır kalem gösterimi ve mutabakat hesabı mantığı uygulamalı anlatılmalıdır. S/4HANA'da satıcı ve müşteri kartları iş ortağı (Business Partner) üzerinden açılır. Bu yüzden BP rolleri ve hesap grubu eşlemesi müfredatta açıkça yer almalıdır.
Avans, teminat mektubu ve senet gibi özel defteri kebir işlemleri Türkiye'de sık görülür. Bu işlemlerin ayrı mutabakat hesaplarına nasıl yönlendirildiği gösterilmelidir. Duran varlık bölümünde amortisman tablosu, varlık sınıfları, değerleme alanları, aktifleştirme, transfer, hurdaya çıkış ve amortisman çalıştırma adımları bulunmalıdır. VUK ve TFRS farklı amortisman kuralları gerektiriyorsa paralel değerleme alanlarının nasıl kurulduğunu da kuruma sorun.
Ödeme Programı, Banka Ekstresi ve Döviz Değerleme
Kullanıcı eğitimi ile danışmanlık eğitimi arasındaki fark en net nakit süreçlerinde görülür. Kullanıcı F110 ekranında öneriyi çalıştırır. Danışman ise bu önerinin hangi faturaları neden seçtiğini belirleyen ayarı kurar.
- Otomatik ödeme: FBZP altında ödeme yapan şirket kodu, ülke ve şirket kodu düzeyinde ödeme yöntemleri, ev bankası, banka belirleme sırası ve kullanılabilir tutarlar ayarlanır. Ardından parametre, öneri, düzenleme ve ödeme adımları çalıştırılır.
- Banka ekstresi: Ev bankası ve hesap kimlikleri tanımlanır, harici işlem tipleri kayıt kurallarıyla eşlenir ve yorumlama algoritmaları seçilir. Bankanın gönderdiği ekstre formatı (örneğin MT940) sisteme okutulur, eşleşmeyen kalemler sonradan işlenir.
- Döviz değerleme: Dövizli açık kalemler ve bakiyeler dönem sonu kuruyla değerlenir. Değerleme yöntemi ve kur farkı hesapları belirlenir, sonraki dönemin başında ters kaydın nasıl alındığı gösterilir.
Döviz değerleme Türkiye'deki projelerin çoğunda kritiktir, bu yüzden raporu çalıştırmayı öğretmek yeterli değildir. Eğitimde kur farkı kâr ve zararının TDHP'deki kambiyo hesaplarına (646 ve 656) nasıl yönlendirildiği gösterilmelidir. Gerçekleşmiş ve gerçekleşmemiş kur farkının nasıl ayrıldığı da bir vaka üzerinden işlenmelidir.
Dönem Sonu Kapanış ve Finansal Tablolar
Dönem sonu kapanış, önceki tüm ayarların birlikte sınandığı bölümdür. Müfredatta bir ay sonu kapanış listesi üzerinden şu adımlar sırayla çalışılmalıdır: dönemlerin açılıp kapanması, amortisman, döviz değerleme, mal girişi/fatura girişi (GR/IR) ara hesabının analizi, alacak ve borçların vadeye göre yeniden sınıflandırılması, tahakkuklar ve yıl sonunda bakiye devri (FAGLGVTR).
Finansal tablo versiyonu (OB58) ayrıca işlenmelidir. Bilanço ve gelir tablosunu TDHP yapısına uygun hiyerarşiyle tanımlamak, danışmanın canlı projede ilk haftalarda karşılaştığı işlerden biridir. İyi bir program kapanışı tek seferlik bir demo olarak bırakmaz; katılımcının kendi kurduğu şirket kodunda yaptığı bir ödeve dönüştürür.
Türkiye Uygulamaları ve Modül Entegrasyonu Müfredatta Nasıl Görünmeli?
Türkiye uygulamaları müfredatta ayrı başlıklarla yer almalıdır: TDHP'ye uygun hesap planı, VUK ve TFRS için paralel raporlama, KDV ve tevkifat vergi kodları, e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter entegrasyonu. Modül entegrasyonu ise MM-FI ve SD-FI hesap belirleme ayarları ve örnek bir belge akışıyla anlatılmalıdır.

TDHP, VUK ve TFRS Raporlaması
Türkiye'deki şirketler yasal defterlerini Tekdüzen Hesap Planı ve VUK hükümlerine göre tutar. Bağımsız denetime tabi olan ya da yabancı ortaklı şirketler bunun yanında TFRS veya grup raporlaması da üretir. SAP'de bu ihtiyaç iki temel yaklaşımla karşılanır: TDHP'yi ülke (alternatif) hesap planı olarak atamak ya da ayrı bir ledger ile paralel muhasebe kurmak. Müfredat bu iki yaklaşımı karşılaştırmalı ve hangi durumda hangisinin seçileceğini bir şirket senaryosu üzerinden tartışmalıdır.
KDV ve e-Dönüşüm
Vergi bölümünde vergi prosedürü, indirilecek ve hesaplanan KDV kodları, tevkifatlı işlemler için kod yapısı ve KDV beyannamesine veri sağlayan raporlar yer almalıdır. e-Dönüşüm tarafında FI danışmanının bilmesi gerekenler şunlardır: e-Fatura, e-Arşiv Fatura ve e-Defter süreçlerinde muhasebe belgesinin nasıl oluştuğu, entegratör çözümüne hangi verinin gittiği ve hata durumunda belgenin nasıl izlendiği. Kullanılan çözüm SAP'nin eDocument yapısı da olabilir, yerel bir çözüm ortağının eklentisi de; eğitimde en az bir akış baştan sona gösterilmelidir.
MM-FI ve SD-FI Hesap Belirleme Örneği
Entegrasyon, sap programı içindeki modüllerin tek bir muhasebe kaydında buluştuğu noktadır. Bu yüzden müfredatta mutlaka somut bir belge akışıyla anlatılmalıdır. Örnek bir satın alma ve satış döngüsü şöyle izlenebilir:
- Mal girişi (MM): 101 hareket türüyle yapılan girişte değerleme sınıfı ve OBYC'deki BSX anahtarı stok hesabını (örneğin 153 Ticari Mallar), WRX anahtarı ise GR/IR ara hesabını belirler.
- Fatura doğrulama (MM): MIRO ile girilen faturada GR/IR hesabı kapanır, KDV 191 İndirilecek KDV hesabına borç yazılır, tutar satıcının mutabakat hesabına (örneğin 320 Satıcılar) alacak kaydedilir. Fiyat farkı varsa PRD anahtarı devreye girer.
- Faturalama (SD): VF01 ile kesilen faturada müşterinin mutabakat hesabı (örneğin 120 Alıcılar) borçlanır. VKOA'daki müşteri ve malzeme hesap tayin grupları ile ERL anahtarı gelir hesabını (örneğin 600 Yurt İçi Satışlar), MWS anahtarı da 391 Hesaplanan KDV hesabını belirler.
Danışmandan beklenen, bu kayıtları yalnızca görmek değildir. Değerleme sınıfını, hesap tayin gruplarını ve anahtarları değiştirip sonucun nasıl değiştiğini test edebilmelidir. MM veya SD danışmanıyla ortak çalışırken konuşulan dil budur.
CO Entegrasyonu
Gider hesaplarının maliyet unsuru olarak tanımlanması, maliyet merkezi ve kâr merkezi türetimi, iç siparişlere kayıt ve ay sonu dağıtımların FI'ye etkisi müfredatta en azından temel düzeyde yer almalıdır. S/4HANA'da muhasebe ve maliyet kayıtları aynı tabloda tutulur. Bu bağlantıyı bilmeyen bir FI danışmanı raporlama taleplerinde zorlanır.
Kayıttan Önce Kuruma Hangi Sorular Sorulmalı?
Kayıttan önce kuruma şunları sorun: eğitimde hangi sistem sürümü kullanılıyor, S/4HANA ne kadar işleniyor, katılımcı ayar ekranlarına kendi kullanıcısıyla girebiliyor mu, canlı proje veya vaka çalışması var mı ve Türkiye lokalizasyonu hangi derinlikte anlatılıyor. Cevapları yazılı olarak isteyin.
- Sistem sürümü: Eğitim hangi sürüm üzerinde veriliyor? S/4HANA ise hangi konular S/4HANA'ya özgü ekranlarla, hangileri klasik ekranlarla anlatılıyor?
- Sistem erişimi: Katılımcıya customizing yetkisi olan kişisel bir kullanıcı veriliyor mu? Ders saatleri dışında da sisteme erişilebiliyor mu?
- Canlı proje veya vaka çalışması: Katılımcı sıfırdan bir şirket kodu kurup dönem sonu kapanışa kadar götürüyor mu? Ödevler değerlendiriliyor mu?
- Türkiye lokalizasyonu: TDHP, KDV ve tevkifat kodları ile e-Fatura ve e-Defter akışı hangi derslerde ve hangi örneklerle işleniyor?
- Entegrasyon: MM-FI ve SD-FI hesap belirleme sistemde uygulamalı mı anlatılıyor, yoksa yalnızca slaytla mı geçiliyor?
- Eğitmen deneyimi: Eğitmen FI projelerinde danışman olarak çalışmış mı? Hangi tür projelerde yer almış?
- Süre, ücret ve takvim: Güncel ders süresi, ücret ve grup başlangıç tarihleri yazılı olarak paylaşılıyor mu?
Süre ve ücret dönemden döneme değişebildiği için bu yazıda bir değer vermiyoruz. ERP Kariyer programının güncel konu başlıklarını, süresini ve ücretini SAP FI danışmanlık kursu sayfasından kontrol edebilir, sorularınızı kayıttan önce iletebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
SAP FI danışmanlık eğitimine başlamak için muhasebe bilgisi gerekli mi?
Temel muhasebe bilgisi büyük avantaj sağlar. Yevmiye kaydı, TDHP hesap grupları ve KDV mantığını bilen bir katılımcı ayarların neden yapıldığını çok daha hızlı kavrar. Bu bilgi eksikse eğitimden önce temel muhasebe konularını gözden geçirmek faydalı olur.
Müfredatta S/4HANA yoksa eğitim eski mi kalır?
FI'nin temel mantığı büyük ölçüde aynı kalsa da yeni projelerin önemli bir kısmı S/4HANA üzerinde yürütülüyor. Universal Journal, iş ortağı yapısı ve yeni duran varlık muhasebesi gibi farklar müfredatta yer almıyorsa bunu kuruma mutlaka sorun.
e-Fatura entegrasyonu FI eğitiminde ne kadar yer almalı?
FI danışmanından entegratör yazılımını kurması beklenmez. Ancak muhasebe belgesinin e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter süreçlerine nasıl aktığını ve hataların nasıl izlendiğini bilmesi gerekir. Eğitimde en az bir akışın baştan sona gösterilmesi beklenir.
Kursun süresi ve ücreti nereden öğrenilir?
Süre ve ücret dönemsel olarak değişebildiği için en doğru bilgi kurumun ilgili kurs sayfasında ve kayıt görüşmesinde verilir. Kayıttan önce güncel değeri yazılı olarak teyit edin.
Özetle, sağlam bir sap fi danışmanlık eğitimi müfredatı kurumsal yapıdan dönem sonu kapanışa, Türkiye uygulamalarından modül entegrasyonuna kadar her başlığı bir ayar ve test adımıyla işler. Broşürleri bu listeyle karşılaştırdığınızda hangi programın gerçekten danışman düzeyinde olduğunu kolayca görürsünüz.
Müfredatı Kendi Kontrol Listenizle Karşılaştırın
ERP Kariyer SAP FI danışmanlık programının konu başlıklarını bu listeyle karşılaştırabilirsiniz. Sistem sürümü, S/4HANA kapsamı ve vaka çalışmaları hakkındaki sorularınız için kayıttan önce eğitim danışmanlarımızla görüşebilirsiniz.
Bu konuda destek ister misiniz?
SAP eğitimleri, danışmanlık ve kurumsal süreçler hakkında ekibimizden bilgi alabilirsiniz.
